Walking satellites

Een kinderboek, Voordat jij er was (2009), Rickie Lee Jones en het geheugen van een 10-jarige zijn deze morgen spelenderwijs in mijn gedachten. Je verlangt een liedje, zoals je wilde slapen na een verhaaltje. Gedachten die omgeven door griep en verkoudheid en nu, gezeten naast een geopend (klein) raam óok luisteren naar een fluitende merel. Ze zijn nog wel afhankelijk van wat er her en der aan nootjes en vet hangt, maar ze kunnen weer wat meer in ontdooide wereld.

Vrijwel elke dag in dit huis begint en eindigt met het voorlezen van een boek aan een (nog steeds) twee-jarig jongetje. Hoewel hij eigenlijk nog te klein is voor het Gouden prentenboek (Griffel voor beste kinderboek van 2010) geniet hij zichtbaar van Voordat jij er was.

Ik ook. Lang nadat hij slaapt blader ik het nog eens door.  Het alternatieve scheppingsverhaal is opgebouwd uit korte zinnen die ontroeren om hun nuchterheid en eenvoud.  Het leest als een allegorie, ik mag ervan maken wat ik wil en dat is heerlijk. De ontroering wordt stevig ondersteund door de tekeningen en de vormgeving van het boek. Het is een prachtig boek.. je behangt de binnenkant van je ogen of de muur tegenover je bed met de opeenvolgende bladzijden en laat de tekeningen een verhaal vertellen waarmee je gaat slapen.

Enerzijds zijn er Wolf en Konijn, anderzijds zijn er Adje, Eefje en .. jij. Jij is een klein jongetje, van een jaar of twee.. drie.. vier.. vijf.. vul maar in. Wolf en Konijn rijden rond in een blitse rode sportauto, in een wereld die eigenlijk niet(s) is. Er is namelijk nog niets, voordat jij er was.  Op een goede dag vindt er een ongeluk plaats, te weten een botsing van de sportauto met een piepklein mensje, een soort theelepelmannetje, verderop in het boek een ‘aanloopmensje’ genoemd als de vrouwelijke variant die door de tuin blijkt te scharrelen en misschien een aanwinst is voor het mannetje Adje, dat een nogal lusteloos leven leidt in zijn doos.

Adje en Eefje dus. Ze ze rennen nu door hun behuizing en lijken het fijn te hebben samen. Wolf en Konijn weten het niet zeker, getuige hun verbaasde en ook wantrouwige blik over de rand van de doos waarin ze de mensjes hebben ondergebracht. Want als ze het fijn hebben, komen er dan niet heel gauw méér, en veel te veel mensjes? Ach, dat zal zo’n vaart niet lopen, denkt Konijn. Toch gebeurt het, want op een nog betere dag staan Adje en Eefje vertederd gebogen over een piepklein mensje,  jij..

Wolf en Konijn besluiten hen nu de vrijheid te geven; hen het huis en de kooi uit te zetten; met al hun bezittingen in drie koffers langs de rand van de weg achter te laten.  Adje en Eefje zijn radeloos: weliswaar mét hun kleine jongetje, zijn ze verder alles wat hen vertrouwd was kwijt. Hoe zouden ze de beschutting van de kooi en de regelmaat en zekerheid van het eten dat ze dagelijks kregen kunnen vervangen?

Gelukkig laat de kleine man het er niet bij zitten.. op de eerste dag maakt hij een landschap.. op de tweede dag een auto (zó herkenbaar..), kortom  ‘alles wat je wilde hebben kon je hier zélf maken. Daar ging jij nog even mee verder’..

Er zijn zoveel ‘clous’. Zoals dat de ouders van het jongetje bekennen dat ze zich lieten opsluiten en dat ze, eenmaal vrijgelaten, niet zo slim waren en helemaal niets ondernamen.
Of dat er op de zevende dag plotseling gelach klonk op de wereld – dat had jij uitgevonden! Je twijfelde dan wel eens aan wat je had gemaakt – ‘misschien leék het alleen maar zo- maar die lach, dié had jij bedacht, dat wist je zeker.

Terwijl ik blader, schrijf en luister zie ik mijn ‘stappen’ over ver uiteen gelegen sterren en manen. Kijk ik vanuit het heden naar het verleden, zoals dat is met onze perceptie van het heelal. Vannacht gaat het sterren regenen en morgenochtend is er een zonsverduistering. You’re walking satellistes is de hit van mijn kerstvakantie omdat het zo lekker klinkt, omdat álles van RLJ zo fantastisch klinkt. Nu spreekt het ook, ‘fugitive’ vluchtig als koortsige gedachten, morgen weer anders.

We were born forever
We were twinned in a fugitive mind
Friends should stay together
Light the world with the fugitive kind

So you keep talking in many languages
Telling us the way you feel

Don’t stop confiding in the road you’re on
Don’t quit, you’re walking Satellites

etc.

Zie

En de herinnering van een 10-jarige? Dat komt uit een artikel in de krant over ‘geluk’. Herinneringen aan muziek en beelden uit je jeugd, met name rond je tiende jaar, maken je bij herbeleving wéer gelukkig, en jong. Wat in die periode ‘aankomt’ en beklijft, zet zich dieper in de beleving en het geheugen vast dan wat later volgt. Dat weet ik niet zeker. Mijn ‘tien jaar’ spelen zich dan, voor zover ik sinds twee decennia kan beoordelen, rond mijn 20e jaar af. RLJ leerde ik toen kennen. Ze werd tussen 14 en 19 jaar voorafgegaan door zwarte en witte soul-, blues-, country-  en folksingers. Ze is onvervangbaar, en op de valreep van 2010 met een nieuwe plaat (plus drie samples) nog steeds uniek en sterk.

I don’t remember, tell me again.. Tomorrow you are twenty one years old..



    2 responses to “Walking satellites

    • Uvi

      Vrijwel elke dag in dit huis begint en eindigt met het voorlezen van een boek aan een (nog steeds) twee-jarig jongetje. Hoewel hij eigenlijk nog te klein is voor het Gouden prentenboek (Griffel voor beste kinderboek van 2010) geniet hij zichtbaar van Voordat jij er was.

      Ik vind dit bijzonder en merkwaardig.
      Mijn jongste kleindochter werd eind december twee jaar.
      Ik zie dit niet gebeuren bij haar, hoewel ze m.i. behoorlijk intelligent is.

      Misschien is DNA toch doorslaggevend?

      • oestha

        Dag Uvi,

        Nog enkele maanden twee, bijna drie.. het maakt op die leeftijd veel uit. U zult het nog wel meemaken dit jaar.
        De kans op overschatting van de intelligentie is ook nog aanwezig. ‘Voordat jij er was’ heeft een abstractie in zich die bijna ongepast is voor kleintjes. Hoewel wij het auto-gen bijna niet doorgegeven kunnen hebben, bezit de kleine man het wél. Dus een boek waarin de ‘schepper’ rondrijdt in een rode sportauto, waarin op de tweede dag door het jongetje een Mini ‘gemaakt’ wordt, waar dan op de derde dag uitgebreid in rondgereden wordt.. tja, dat moét wel een succes zijn.
        Het Prentenboek van het jaar 2011, en Griffelwinnaar voor de kleintjes tót zes jaar, vindt ze misschien wel heel leuk: ‘Fiet wil rennen’.
        Of eh.. houdt ze niet van rennen?

    Geef een reactie

    Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

    WordPress.com logo

    Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

    Twitter-afbeelding

    Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

    Facebook foto

    Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

    Google+ photo

    Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

    Verbinden met %s